Veelgestelde vragen Leer Lokaal SO

Wat moet je weten over Leer Lokaal SO?

• Is Leer Lokaal SO goedgekeurd?

  Ja. De goedkeuring van Leer Lokaal SO is met twee jaar verlengd. Het leerplan blijft geldig tot en met het schooljaar 2027-2028.

• Moeten scholen Leer Lokaal SO gebruiken in de eerste graad?

  Het schoolbestuur bepaalt welk leerplan de scholen gebruiken. Wanneer in het gemeenteraadsbesluit over de leerplankeuze voor Leer Lokaal SO is gekozen, gebruiken de scholen dit leerplan in de eerste graad van het secundair onderwijs.

  Leer Lokaal SO vormt dan het gevalideerde doelenkader van de school. Het omvat:

  • de minimumdoelen;
  • de OVSG-doelen;
  • de uitbreidingsdoelen Nederlands, die verder gaan dan wat het minimumdoel verwacht.

  Dit sluit aan bij het toezichtskader van de onderwijsinspectie.

• Moeten we doelen registreren in Smartschool of een ander digitaal systeem?

  De overheid legt geen specifieke manier van registreren op. De onderwijsinspectie gaat wel na of er sporen zijn van het doelgericht aanbieden en evalueren van doelen. Die registratie hoeft niet noodzakelijk digitaal te gebeuren.

  De belangrijkste vraag is daarom niet zozeer waar of hoe je registreert. Maar wel: wat willen we met de registratie bereiken?

  Daarbij zijn onder meer de volgende kwaliteitsverwachtingen uit het OK-kader relevant:

  • D3: Het schoolteam hanteert uitdagende en haalbare doelen.
  • D4: Het schoolteam expliciteert de doelen en de beoordelingscriteria.
  • V3: De leef- en leeromgeving en de onderwijsorganisatie ondersteunen het bereiken van de doelen.
  • O2: Het schoolteam evalueert het onderwijsleerproces en het behalen van de doelen op een brede en onderbouwde wijze.
  • O4: Het schoolteam beslist en rapporteert onderbouwd over het behalen van de doelen door de lerende.

• Selecteren we minimumdoelen of leerplandoelen in lesvoorbereidingen en evaluaties?

  De manier waarop doelen in lesvoorbereidingen en evaluaties worden geselecteerd en vermeld, is een keuze van de school.

  OVSG benadrukt wel dat het leerplan de norm en het gevalideerde doelenkader van de school is. Het leerplan bevat naast de minimumdoelen ook OVSG-doelen, die cursief zijn weergegeven, en de uitbreidingsdoelen Nederlands. Sommige van deze doelen gaan verder dan wat minimaal wordt verwacht vanuit de minimumdoelen.

  Het is daarom belangrijk dat de school duidelijke en gelijkgerichte afspraken maakt over:

  • welke doelen er worden geselecteerd;
  • hoe deze doelen in lesvoorbereidingen en evaluaties worden opgenomen;
  • hoe het aanbod en de evaluatie van de doelen worden opgevolgd;
  • hoe de school bewaakt dat het volledige leerplan voldoende aan bod komt.

• Wat betekent kenniscreatie in Leer Lokaal SO?

  Leer Lokaal bevordert kenniscreatie door leerlingen stap voor stap kennis te laten opbouwen, zowel op het gebied van informatie, ervaringen als vaardigheden. Het leerplan biedt middelen om misconcepties, die het begrip van nieuwe leerstof kunnen belemmeren, te herkennen en te corrigeren. Onderzoeks- en probleemoplossende vaardigheden zijn cruciaal, omdat ze leerlingen helpen de verbinding te maken tussen de lesstof en het dagelijks leven. Dit zorgt ervoor dat leren niet alleen motiverend, maar ook relevant wordt. 

• Wat is een leerlijn in Leer Lokaal SO?

  Leer Lokaal biedt duidelijke leerlijnen die in complexiteit toenemen. De doelen in Leer Lokaal worden van onder naar boven gelezen. Onderaan staan de eenvoudige doelen, terwijl hoger in de leerlijn de doelen complexer worden. De leerlijn beschrijft stapsgewijs de groei. Een leerlijn kan tot meerdere sleutelcompetenties behoren.

• Wat is een spiraalcurriculum?

  Bij de opbouw van het spiraalcurriculum wordt aandacht besteed aan regelmatige herhaling, wordt nieuwe leerstof systematisch aan voorafgaande leerstof gekoppeld en neemt de complexiteit steeds toe. Met deze drie belangrijke principes werkt Leer Lokaal.

  Afbeelding1

• Hoe lees je een leerlijn?

  Binnen elk van de 16 sleutelcompetenties werden verschillende leerlijnen uitgeschreven. Om het idee van spiraalcurriculum visueel te ondersteunen lezen we de leerlijnen van onder naar boven.

• Wat is de basisleerlijn?

  De basisleerlijn vormt de kern van Leer Lokaal SO. De basisleerlijn bevat doelen die opbouwen naar de minimumdoelen. 

  Vanuit onze visie op Leer Lokaal SO leggen we bijkomende accenten in de leerlijnen, deze worden cursief weergegeven. 

  De doelen Basisgeletterdheid BG worden opgenomen in de basisleerlijn en worden zichtbaar gemaakt. De doelen in de basisleerlijn vormen de basis voor het vormgeven van de onderwijsleerpraktijk en zijn niet aanpasbaar door de gebruiker.

• Wat is activeren van voorkennis?

  Door de voorkennis uit zowel het basisonderwijs als het secundair onderwijs te expliciteren onderaan in de leerlijnen, kan er voor de eerste graad aan beeldvorming op klasniveau gedaan worden. Het is belangrijk om te bepalen welke voorkennis noodzakelijk is voor de verschillende leerlijnen en welke voorkennis geactiveerd kan worden om het leerproces verder te zetten en aan kenniscreatie te doen. Daarnaast kunnen de behoeften, individuele capaciteiten en uitdagingen van de leerlingen in de eerste graad in kaart worden gebracht.

• Wat is de uitbreiding?

  Een uitbreidingsdoel bouwt verder op het minimumdoel.

  Volgens de principes van een spiraalcurriculum staat het uitbreidingsdoel bovenaan in de basisleerlijn, bevat het nieuwe leerstof en is het complexer dan het minimumdoel. Uitbreiding wordt enkel aan leerlingen aangeboden als de doelen in de basisleerlijn behaald zijn. De uitbreiding kan aangepast en verrijkt worden door de gebruiker tot een schooleigen curriculum.

• Wat is de ondersteuning?

  Een ondersteuningsdoel is altijd verbonden aan een leerplandoel uit de basisleerlijn en ondersteunt het realiseren van het doel in de basisleerlijn.

  In de ondersteuning wordt extra informatie aangereikt hoe sommige leerlingen of leerlingengroepen geholpen kunnen worden of welke deelstappen er kunnen ingepland worden om het doel uit de basisleerlijn te realiseren. 

• Wat is de verdieping?

  Een verdiepingsdoel is altijd verbonden aan een leerplandoel uit de basisleerlijn en geeft extra informatie wat leerlingen nog meer kunnen leren bij het doel uit de basisleerlijn. In de verdieping worden aanvullende doelen aangereikt voor leerlingen/​leerlingengroepen die extra uitdaging nodig hebben. 

• Wat is het principe van aanbieden van leerstof?

  Leer Lokaal beschrijft conform de principes van een spiraalcurriculum wanneer nieuwe leerstof wordt aangeboden. Leer Lokaal SO werkt in een consecutieve opbouw naar de eindtermen toe. Leerlingen moeten die beheersen op het einde van de eerste graad secundair. 

  Trouw aan het principe van het spiraalcurriculum geldt het principe dat je een complexer doel aanbrengt op het moment dat de onderliggende doelen met dezelfde inhoud beheerst zijn.

• Wat betekent Leer Lokaal SO voor buitengewoon onderwijs?

  Leer Lokaal wordt gebruikt bij het samenstellen van een schooleigen curriculum en een curriculum op maat voor leerlingen met een IAC-verslag (individueel aangepast curriculum) in zowel regulier als buitengewoon onderwijs.