Radiomaken trekt nieuw publiek naar academie

Romek Maniewski-Kelner is sinds 2018 directeur van deze academie voor muziek en woord. Leerkracht Saar van Son, die RITCS volgde in Brussel en vervolgens een educatieve master, kon er meteen gaan lesgeven. 

Romek: ​“We gaan op zoek naar opleidingen die bij onze visie passen en die meer diversiteit stimuleren. Ook wilden we bewust jongeren aantrekken. Daarom zijn we vanaf ​‘23-’24 gestart met een nieuw aanbod, specifiek voor jongeren: elektronische muziek, radiomaken en schrijven. Het blijft een doelgroep die soms lastig te bereiken is. Daarom zoeken we altijd naar partners om de opleiding mee vorm te geven.” 

Saar vertelt hoe ze dat aanpakt. ​“Ik werk rond drie pijlers. De eerste is podcasts maken: een onderwerp selecteren, audio opnemen, voice-overs inspreken en montage. Je leert er hoe je een verhaal auditief interessant kan brengen. Een tweede pijler is live radio maken. Onze academie heeft een mobiele radiostudio en die hebben we vorige week op de speelplaats gezet, om de jongeren te leren hoe je ter plaatse radio maakt met een publiek erbij. Live ervaring is belangrijk: je moet ad rem zijn en snel kunnen reageren en dat vraagt oefening. De leerlingen leren ook hoe je een concept bedenkt en uitwerkt: welke muziek past hier? Welke audio-elementen kunnen we gebruiken? Welke jingles maken we?

De derde pijler is fictie: een verhaal bedenken, inspreken en monteren. Dat gebeurt natuurlijk stapsgewijs. Nu neem ik de montage nog vaak zelf in handen, maar hoe langer hoe meer doen de leerlingen dat zelf. Dat is voor mij audiomaker zijn: zelfstandig van een audioconcept tot een eindresultaat komen. Wij zijn een makersopleiding: de leerlingen bedenken het zelf. Ik ga als leerkracht niet bepalen wat ze moeten maken. En dat is net wat jongeren aanspreekt: de vrijheid om keuzes te maken. Ook bij de volwassenen zien we die drijfveer om een eigen verhaal te vertellen. Al komen de volwassenen hier terecht vanuit uiteenlopende interesses: ze willen bijleren over opnametechnieken of ze hebben interesse voor presenteren. De leeftijden lopen uiteen: van twintigers tot zestigers, heel verrijkend!”

Radiomakers trekken naar buiten

De opleiding blijft niet binnen de muren van de academie. Ze werken samen met OKAN-onderwijs of met evenementen. Saar vertelt:

“In het kader van ​‘kunstkuren’ van Stad Antwerpen doe ik dit jaar aan co-teaching in de OKAN-school Panorama. Radiomaken is een krachtige manier om leerlingen taalkansen te bieden: door te interviewen, storytelling te oefenen en hun eigen stem op te nemen, groeien ze in spreekdurf, woordenschat en helder formuleren. We werkten bv. rond ​‘wat betekent thuis voor jou?’. We maken niet echt radio zoals in de academie, maar we werken wel aan een podcast. De OKAN-leerkrachten vertellen me dat zij het fijn vinden dat wij de OKAN-leerlingen dieper laten reflecteren.”

Ook op lokale evenementen laat de academie zich zien. Romek verklaart: ​“Radiomaken met de mobiele radiostudio straalt af op de hele academie, en ver daarbuiten. Als promostunt fietsten we met een bakfiets met een kleine radiostudio van school naar school. Dat maakt ons als academie heel zichtbaar en cool, de creativiteit spat ervan af! We zetten onze radiomakers ook in ter ondersteuning van evenementen, zoals BorgerRock en ons Winterfestival. Vorig schooljaar organiseerden we voor het eerst een jongerencultuurmarkt. Telkens maakten leerlingen live radio. Dat geeft ineens een heel andere dimensie aan zo’n evenement. Een frisse wind die door de academie waait! Het brengt een nieuw publiek binnen, die de weg naar de academie nog niet vonden, maar die wél warmlopen voor de makersopleidingen: elektronische muziek, radio en schrijven.” 

Ook met Radio Centraal werken ze samen. Saar: ​“Vanaf eind november zenden we elke vierde zaterdag van de maand ons eigen radioprogramma uit. Er waren heel wat praktische overwegingen, onder meer omdat het uitzenduur buiten de lesuren valt. Maar ik ben heel blij dat het gelukt is. Zo zullen onze leerlingen het live aspect van radio écht ervaren. Zeker luisteren, maandelijks op zaterdag van 18 tot 20 uur!”

Meer dan een hobby

Hoe zien Romek en Saar de toekomst van deze nog maar net gestarte richting? 

Saar vertelt: ​“Ik droom ervan om de richting verder uit te bouwen. Met de volwassenen zijn we een hoorspel aan het maken en ik voel dat ze steeds professioneler worden. Eén van hen heeft vorig jaar een pitchwedstrijd gewonnen op een podcastfestival. Het is fijn om te zien dat ze zelf initiatief nemen. Sommigen gebruiken de audiostukken die ze hier maken voor hun job, bijvoorbeeld iemand die op een communicatiedienst werkt. Daar word ik heel blij van: het gaat deel uitmaken van hun professionele context en hun dagelijks leven. Het is zoveel meer dan een hobby op de academie.” 

Ook Romek ziet nog veel mogelijkheden: ​“We blijven inzetten op de jongerenwerking. Ook de samenwerking met OKAN willen we verder uitbouwen. Onze academie wil een afspiegeling zijn van de lokale gemeenschap, waarbij diversiteit gezien wordt als een rijkdom. Daar staan wij voor en daar zijn we bijzonder trots op!”

In deze academies kan je de richting radiomaken volgen: Academie Borgerhout, Podiumacademie Lier, Stedelijk Conservatorium Mechelen, Gemeentelijke Academie voor Muziek en Woord in Brasschaat, Academie Wijnegem, Stedelijk Conservatorium Kortrijk, Academie voor Podiumkunsten Utopia Aalst, Kunstacademie Lede en KADE Deinze.