Mol werkt samen tegen kinderarmoede
De gemeente Mol investeert bewust in een aanklampend beleid om alle ouders te wijzen op de ondersteuning waar ze recht op hebben, maar die ze soms niet kennen. Bijzonder is de nauwe samenwerking tussen het bestuur, alle scholen en verschillende partners. In 2021 kregen ze er de federale prijs voor armoedebestrijding voor.
Het project ‘outreachend werken vanuit de sociale dienst’ ging van start in 2021. Met de coronamiddelen kon de gemeente een proeftuin inrichten. Tessa Verwimp werd aangesteld als outreacher maatschappelijk werk. Uit de proeftuin volgde een vaste aanstelling. Tessa werkt nu voor alle Molse scholen, over de netten heen, en in nauwe samenwerking met armoedeverenigingen en andere partners.
Corona als trigger
Met 22 scholen, waarvan zeven gemeentelijke, is Mol een echte onderwijsgemeente. Bijna elk gehucht heeft een school. Ook uit de omliggende gemeenten komen kinderen naar school in Mol. Dankzij het Molse onderwijsplatform, waarin alle netten vertegenwoordigd zijn, bestond al een goede samenwerking. Door corona werd die samenwerking nog intenser en leerden scholen elkaar beter kennen. De gemeente merkte dat er in alle scholen onbetaalde schoolfacturen waren. Daar wilden ze iets aan doen.
Wendy Soeffers, schepen van sociale zaken, vertelt meer: “Het is onze bedoeling om de onderbescherming van gezinnen aan te pakken. In Mol zitten we op een kansarmoede-index van 11,9%. Mol is geëvolueerd van een Kempense landelijke gemeente naar een centrumstad. Dat brengt specifieke problematieken met zich mee. Het vernieuwende is dat we iemand het mandaat hebben gegeven om actief te zijn in de scholen. Zo hebben we de drempel verlaagd. Gezinnen weten soms niet hoe een OCMW hen kan helpen. Tessa is zeer zichtbaar in de scholen en werkt drempels weg. Voor gezinnen die niet in onze gemeente wonen, legt Tessa contact met de sociale diensten van die buurgemeenten.”
Met alle scholen wordt op maat gewerkt. Sommige scholen kiezen voor een wekelijkse zitdag waarop ouders bij Tessa kunnen langsgaan. Andere scholen werken met een flyer of zorgen ervoor dat de ondersteuning bereikbaar is via Smartschool. Er is veel aandacht voor een warm contact. Elke vraag wordt opgevolgd. En het belangrijkste: de aanpak is niet stigmatiserend.
Wendy Soeffers: “Het eerste jaar hadden we 140 dossiers. Dat toont aan dat de aanwezigheid op school echt wel vragen oplevert. Na vier jaar merken we dat het aantal dossiers vrij stabiel is. Die dossiers gaan over verschillende thema’s: onbetaalde schoolfacturen, huiswerkbegeleiding, digitalisering maar ook vrijetijdsbesteding en studietoelage. Vaak is een vraag een signaal dat het gezin nog andere problemen heeft. Ook moeilijke opvoedingssituaties komen voor. In dat geval kan Tessa doorverwijzen naar verschillende partners in haar netwerk, zoals het CLB, de gezinscoaches of de Huizen van het Kind.”
‘Als lokaal bestuur kun je echt het verschil maken omdat je al die diensten onder je hoede hebt. Dat is precies de troef van gemeentelijk onderwijs’
Samenwerken is de sleutel
Hilde Valgaeren, schepen van onderwijs: “In het project outreachend werken is samenwerking bijzonder belangrijk: van de gemeente met de scholen en van de scholen met tal van ondersteunende partners. Je bereikt veel meer als je kunt samenwerken. Als lokaal bestuur kun je echt het verschil maken omdat je al die diensten onder je hoede hebt. Dat is precies de troef van gemeentelijk onderwijs: de verankering in je bestuur.”
Toch kreeg het project met groeipijnen te maken. Wendy Soeffers: “Doordat er plots een groot aantal dossiers bijkwam, kregen de OCMW-medewerkers een pak meer werk. We moesten uitzoeken hoe we de dossiers verder goed konden opvolgen. Mol heeft een vrij grote sociale dienst van 45 medewerkers en één maatschappelijk werker behandelt ongeveer 45 actieve dossiers. Ondertussen hebben we onze weg daarin gevonden. Het is de meest rendabele manier om structureel aan armoede te werken. We willen mensen uit de armoede halen en hen een goede toekomst garanderen.”
Olievlek-effect
Ook voor de scholen was de rol van de outreachend maatschappelijk medewerker nieuw. Een goede communicatie is hierbij belangrijk. Tessa Verwimp is in het begin van een schooljaar aanwezig op de startvergadering van directies en teams. Zo leren de leerkrachten haar kennen. Ondertussen is haar rol duidelijk en is ze voor iedereen aanspreekbaar. Tal van mooie voorbeelden maken duidelijk dat deze aanpak werkt. En dat ervaren de leerkrachten als een voordeel.
Wendy Soeffers: “Ik denk aan het voorbeeld van een mama van een gehandicapt kind die niet wist dat ze recht had op verhoogd kindergeld. Deze moeder kende haar rechten niet. Tessa heeft dat dossier in orde gemaakt en dat maakt een groot verschil voor dit gezin.”
Hilde Valgaeren: “We kijken terug op een geslaagd traject. Er zijn nog altijd onbetaalde schoolfacturen, maar scholen zijn bewuster gaan kijken naar hun kosten. Er is geen maximumfactuur in het secundair onderwijs, maar hiervoor werken we nu met de Uitpas om uitstappen betaalbaar te maken. Scholen werken een duurzaam kostenbeleid uit en proberen hoge facturen te voorkomen. We werken ook met gespreide betalingen. Wat heel fijn is, is dat we heel wat andere gemeenten (Essen, Westerlo, Sint-Truiden, Herentals en Geel) geïnspireerd hebben. Zo wordt het echt een olievlek die zich verspreidt. En dat is waarderend voor onze eigen medewerkers.”
Vragen?
