‘Iedereen geeft mee richting’

Lissewege staat bekend als het witte dorp. Gelegen tussen de haven van Zeebrugge en het middeleeuwse Brugge, omringd door polders, kenmerkt het zich door de historisch witgekalkte polderhuisjes en een charmant kanaal. Het pittoreske dorpje is dan ook een geliefde bestemming voor wandelaars en kunstliefhebbers. Ook het gebouw van basisschool Ter Poorten is historisch erfgoed. Samen met een andere vestiging, De Bijenkorf in Dudzele, vormen zij stedelijk onderwijs Brugge-Noord. 

Gedeeld leiderschap leeft hier elke dag. Niet als theorie, maar als manier van werken. Voor directeur Hilde Clemmens betekent het dat je samen koers bepaalt. ​“Voor ons wil dat zeggen dat iedereen mee richting geeft aan de school. Iedere stem telt”, vertelt ze. ​“We kijken wie waar sterk in is en geven mensen ruimte om daarin initiatief te nemen. Zo blijft het niet bij één persoon. Dat geldt uiteraard voor de leerkrachten, maar ook voor de kinderen. Communiceren is hierbij heel belangrijk, zowel occasioneel als structureel. Samen nadenken over welke doelen we stellen, en hoe we daar willen geraken.” 

Gegroeid door de jaren 

Leerkracht Michiel De Muynck werkt al vele jaren op school en zag de verandering van dichtbij. Vandaag vormt hij samen met directeur Hilde en zorgcoördinator Kristel het beleidsteam van de school. ​“Het gedeeld leiderschap is gegroeid doorheen de jaren”, vertelt hij. ​“Voor Hilde heb ik drie directeurs meegemaakt, elk met hun eigen stijl. Toen Hilde onze directeur werd, kwam de omslag geleidelijk. Ze nam de tijd om naar ons te luisteren, en zo kreeg het gedeeld leiderschap vorm. Kleine verantwoordelijkheden werden verdeeld en collega’s kregen meer vertrouwen. Nu voelt iedereen zich verantwoordelijk voor de school. Daardoor denk je meer mee en neem je sneller initiatief.” 

Groeien door vertrouwen 

Ook Kristel Beyens zag hoe het team stap voor stap groeide. Naast zorgcoördinator is zij ook aanvangsbegeleider op de school. ​“Leerkrachten kunnen zelf via hun persoonlijk ontwikkelingsplan aangeven wat hun competenties zijn en waar ze nog groeikansen zien. Daarin doen ze zelf al suggesties voor professionalisering. We matchen ook collega’s met elkaar op basis hiervan. De ene zijn groeikans, is de andere zijn talent. Zo kunnen we van elkaar leren.” 

Ook nieuwe leerkrachten op de school leren al snel wat gedeeld leiderschap betekent. ​“In het begin zijn ze sterk gefocust op hun eigen klas, wat normaal is, want je moet als jonge leraar nog alles leren. Maar gaandeweg breidt zich dat uit. Ze beginnen te beseffen dat de hele school van ons allemaal is.” 

Hilde vult aan: ​“Het eigenaarschap groeit. In het begin heb je nog niet de kans gehad om mee beslissingen te nemen, maar na een tijdje voer je uit wat je meebeslist hebt. Elk jaar opnieuw beslissen we voor welke thema’s we een professionele leergemeenschap oprichten, en elk jaar zitten daar andere mensen in. Zo krijgen ook nieuwe collega’s de kans om verantwoordelijkheid te nemen en beleid te vormen.” 

Wat mensen doet floreren 

“Als je merkt dat je expertise gezien wordt, geeft dat energie”, zegt Michiel. ​“Welzijn en gedeeld leiderschap zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.” 

Dat kan de school ook aantonen, want uit zowel een bevraging van de stad Brugge als een onderzoek van de UAntwerpen waar de school aan deelnam, blijkt dat het welbevinden op school zeer hoog ligt in vergelijking met andere scholen. Dat merk je ook door het beperkte verloop in het team. ​“Vroeger lag dat vrij hoog, nu wil iedereen vooral hier blijven”, vertelt Michiel. 

De directeur als verbinder 

Ondanks het feit dat iedereen mee de verantwoordelijkheid draagt, blijft de directeur noodzakelijk als kapitein van het schip. Hilde vertelt: ​“Iedereen mag zijn mening uiten, maar soms moet ik de knoop doorhakken. Ik vind dat zelf ook niet altijd leuk, maar het hoort erbij want je kan niet iedereen gelijk geven. Als je dat niet doet, ontstaat er net meer onrust.” 

Kristel en Michiel beamen dit volledig. Duidelijkheid blijft nodig. Hilde vult aan: ​“Ik volgde verschillende vormingen over dit thema, maar je team meehebben is de eerste noodzakelijke voorwaarde. Anders werkt het niet.” 

Ouders betrekken

De ambitie is duidelijk: blijven groeien als lerende organisatie. De school kreeg onlangs een goede doorlichting van de onderwijsinspectie. Het grootste werkpunt (naast de typische West-Vlaamse bescheidenheid die ze overboord mogen gooien) is het betrekken van de ouders. Daar wil de school echt werk van maken. 

“We moeten veel meer naar buiten komen met wat we doen, en daar de ouders in meenemen,” vertelt Hilde. ​“Onze ABC-waarden (autonomie, betrokkenheid en competentie) willen we beter benoemen naar hen. Tot nu toe waren we soms wat bang om ouders te betrekken, maar hier liggen nog mooie kansen. Gedeeld leiderschap stopt niet bij het team.”