Problemen met inloggen?
Stuur een mailtje naar communicatie@ovsg.be
(Vermeld duidelijk over welk platform het gaat.)

 

Netwerk Onderwijs Mediation

Werkwijze Netwerk Onderwijs Mediation
BEMIDDELING IN SCHOOLTEAMS

Waaruit bestaat een bemiddeling in een schoolteam?

Bemiddeling is een methode om conflicten tussen mensen aan te pakken. Hierbij worden de partijen die een conflict hebben, bijgestaan door een bemiddelaar die samen met hen rond de tafel zit.

De bemiddelaar staat buiten het conflict, maar helpt om de communicatie tussen de partijen op gang te brengen, te vergemakkelijken en gaande te houden. De bemiddelaar biedt geen kant-en-klare oplossing, maar helpt om er samen uit te geraken.

Binnen de onderwijscontext is bemiddeling een goede manier om verschillende soorten conflicten aan te pakken. Afhankelijk van de aard van het conflict en de mensen die erbij betrokken zijn, worden andere werkmethoden gehanteerd.

De concrete methodiek wordt steeds bepaald na een afspraak met de opdrachtgever. Afhankelijk van de specifieke situatie wordt telkens een scenario op maat afgesproken. Om een idee te geven van mogelijke manieren van aanpak, schetsen we hieronder een aantal manieren waarop NOM een conflict in een school aanpakt.

Stap 1: gesprek met de opdrachtgever

Tijdens het intakegesprek met de opdrachtgever wordt een eerste schets gemaakt van de situatie. De volgende zaken worden besproken:

  • Hoe is het team samengesteld? Zijn er veel oudere, jongere collega’s?
  • Welke personen zijn bij het conflict betrokken? Hoe uit de spanning zich en wat is de duur van de spanning? Wat is de visie van de opdrachtgever hierop? (let op: de bemiddelaar zal nooit oordelen over de situatie en zal niet ingaan op het problemen, maar vooral  luisteren.)
  • Op welke manier en wanneer kunnen de individuele bemiddelingssessies georganiseerd worden?
  • Wat zijn mogelijkheden en onmogelijkheden ivm de terugkoppeling van de gesprekken.

Stap 2: Bemiddelingsgesprekken voor een groepje van twee tot zes personen.

Een bemiddeling gebeurt in verschillende fasen:

  • De voorbereidende fase: partijen krijgen de kans om hun verhaal te doen
  • De onderhandelingsfase: de verschillende belangen worden van naderbij bekeken, de opties worden opgesomd, een beslissing wordt genomen en getoetst op haalbaarheid en uitvoerbaarheid.
  • Vervolgens wordt de beslissing concreet uitgewerkt. De overeenkomst wordt opgesteld door deze formeel op papier te zetten. De partijen tekenen de overeenkomst voor akkoord.

Stap 3: opvolging

De NOM-bemiddelaar blijft beschikbaar voor verdere opvolging

Stap 1: gesprek met de opdrachtgever

Tijdens het intakegesprek met de opdrachtgever wordt een eerste schets gemaakt van de situatie. De volgende zaken worden besproken:

  • Hoe is het team samengesteld? Zijn er veel oudere, jongere collega’s?
  • Hoe uit de spanning zich en wat is de duur van de spanning? Wat is de visie van de opdrachtgever hierop? (let op: de bemiddelaar zal nooit oordelen over de situatie en zal niet ingaan op het problemen, maar vooral  luisteren.)
  • Wie wordt geacht op de bemiddelingsessie aanwezig te zijn? Zijn dit de juiste mensen? Wordt er niemand vergeten? In elke mate zijn de teamleden bereid om deel te nemen aan de bemiddeling?
  • Op welke manier wordt er over de bemiddeling gecommuniceerd? Hoe kondigen we het aan?
  • Welke mogelijkheden zijn er om een sessie te organiseren? Hoeveel tijd is er? Hoe organiseren we het praktisch?
  • Wat is de rol van de opdrachtgever tijdens de bemiddelingssessie?

Stap 2: veiligheid creëren en communicatieregels afspreken

Tijdens de halve dag die voorzien werd voor de bemiddeling worden de deelnemers door de bemiddelaar en co-bemiddelaar onthaald.

Via een fotomethodiek wordt gepeild naar de positie van de deelnemers.

Er worden afspraken gemaakt over vertrouwelijkheid en er worden op een interactieve manier communicatieregels bepaald.

Stap 3: problemen  inventariseren

De groep wordt door de bemiddelaars ‘ad random’ ingedeeld in kleinere groepjes van 2 of 3 personen. Elk groepje krijgt de opdracht om te noteren wat er volgens hen vandaag aan bod moet komen. Elk onderwerp wordt apart genoteerd op een post-it

Elk groepje licht kort zijn onderwerpen toe en de bemiddelaar hangt ze op een flap-over.

De verschillende onderwerpen worden geclusterd en de bemiddelaar maakt samen met de deelnemers een lijst op met de prioritaire clusters.

Stap 4: problemen analyseren en oplossen, creëren van verbinding.

In de vierde fase worden de problemen één voor één aangekaard. De NOM-bemiddelaar gebruikte hiervoor een visuele methodiek , namelijk het TGI-model van Cohn. Dit model gaat uit van de idee dat voor een goed functionerend team zowel aandacht nodig is voor de taak en het doel van de groep (HET), de individuele gevoelens (IK)  de onderlinge relaties (WIJ) als de context waarbinnen het team functioneert (GLOBE). Het probleem wordt in het midden gelegd en door de deelnemers vanuit de verschillende hoeken bekeken.

De bemiddelaar laat iedereen die het wil aan het woord en exploreert de verschillende belangen en laat emoties aan bod komen. Hiertoe gebruikt de bemiddelaar nog andere werkvormen.

Als het probleem voldoende geanalyseerd is, wordt er gezocht naar gedragen oplossingen voor het probleem. De oplossingen worden steeds getoetst op hun gedragenheid, wenselijkheid en haalbaarheid. Dit kan eventueel in kleinere groepjes of in plenum gebeuren (afhankelijk van de grootte van de groep)

Stap 5: Concretisering afspraken

De afspraken die tijdens stap 5 werden gemaakt worden herhaald en definitief geformuleerd.

Stap 6: afsluiting

Via een afsluitingsmethodiek wordt gekeken hoe de teamleden zich nu voelen, op welke manier ze nu de sessie verlaten.

Stap 7: opvolging

De NOM-bemiddelaar blijft beschikbaar om het team verder op te volgen. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden:

  • Conflictcoaching van leidinggevende
  • Enquête over het welbevinden naar de teamleden enkele maanden later.
  • Terugkommoment voor het hele team waarin gekeken wordt naar de behaalde resultaten.

Stap 1: gesprek met de opdrachtgever

Tijdens het intakegesprek met de opdrachtgever wordt een eerste schets gemaakt van de situatie. De volgende zaken worden besproken:

  • Hoe is het team samengesteld? Zijn er veel oudere, jongere collega’s?
  • Hoe uit de spanning zich en wat is de duur van de spanning? Wat is de visie van de opdrachtgever hierop? (let op: de bemiddelaar zal nooit oordelen over de situatie en zal niet ingaan op het problemen, maar vooral  luisteren.)
  • Op welke manier kunnen individuele gesprekken met de teamleden georganiseerd worden. De gesprekken zelf zijn vertrouwelijk. Er worden afspraken gemaakt hoe er globaal wordt gecommuniceerd over deze gesprekken.
  • Wie wordt geacht op de bemiddelingsessie aanwezig te zijn? Zijn dit de juiste mensen? Wordt er niemand vergeten? In elke mate zijn de teamleden bereid om deel te nemen aan de bemiddeling?
  • Op welke manier wordt er over de bemiddeling gecommuniceerd? Hoe kondigen we het aan?
  • Welke mogelijkheden zijn er om een sessie te organiseren? Hoeveel tijd is er? Hoe organiseren we het praktisch?
  • Wat is de rol van de opdrachtgever tijdens de bemiddelingssessie?

Stap 2: individuele gesprekken

De bemiddelaar heeft een gesprek van 30-60 minuten met elk teamlid apart. Deze gesprekken zijn strikt vertrouwelijk.

Stap 3: analyse van het conflict door de bemiddelaar

De bemiddelaar gaat aan de slag met een ‘conflict-map’ om het conflict in kaart te brengen en bereidt de communicatie voor over de individuele gesprekken die tijdens de bemiddelingsdag zal gevoerd worden. Daarna bepaalt de bemiddelaar in samenspraak met de opdrachtgever de beste methodiek voor de aanpak van het probleem. Er zijn verschillende scenario’s mogelijk:

  • Enkel één of meerdere bemiddelingsgesprekken met de mensen die het meest in het conflict betrokken zijn met een terugkoppeling naar het team.
  • Eén of meerder bemiddelingsgesprekken met de mensen die het meest in het conflict betrokken zijn en een bemiddelingsdag.
  • Enkel een bemiddelingsdag.

Stap 4: De uitrol van het afgesproken scenario

Bemiddelingsgesprekken voor een groepje van twee tot zes personen.
De NOM-bemiddelaar gaat aan de slag met bemiddelingstechnieken om het conflict te analyseren en een oplossing te zoeken. Er wordt ook afgesproken hoe over de bemiddelingssessie gecommuniceerd zal worden. Het is voordien moeilijk te voorspellen of dit over één of meerdere gesprekken zal gaan.

Meer informatie over bemiddelingsgesprekken vind je bij voobeeld 1.

Bemiddelingsdag voor het schoolteam

Een bemiddelingsdag wordt georganiseerd voor het hele team (cfr voorbeeld 2). De problemen worden echter niet meer geïnventariseerd, maar de bemiddelaar geeft toelichting bij de problemen die naar boven kwamen in de individuele gesprekken. Dit gebeurt uiteraard op een volledig geanonimiseerde manier. Afhankelijk van de aard van de problemen worden aangepaste oplossingsmethodieken gebruikt.

Aan het einde van de bemiddelingsdag worden concrete afspraken gemaakt.

Stap 5: opvolging

De NOM-bemiddelaar blijft beschikbaar om het team verder op te volgen. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden:

  • Conflictcoaching van leidinggevende
  • Enquête over het welbevinden naar de teamleden enkele maanden later.
  • Terugkommoment voor het hele team waarin gekeken wordt naar de behaalde resultaten.

De bemiddelaars van Netwerk Onderwijs Mediation

De bemiddelaars van NOM zijn door FOD justitie erkend als bemiddelaar. De tussenkomsten van NOM kunnen gaan over bemiddeling in groepen (bvb. secretariaatsmedewerkers, vakwerkgroepen) of over bemiddeling tussen twee individuen (leerkrachten, directieleden, secretariaatsmedewerkers, ouders).

Wat kan je verwachten van een bemiddelaar van Netwerk Onderwijs Mediation?

  • Een neutrale houding
  • Oog voor alle partijen en hun achterliggende belangen
  • Vertrouwelijkheid en discretie
  • Kennis van de onderwijscontext en –wetgeving

Wat verwacht de bemiddelaar van de conflictpartijen?

  • Bereidheid om te luisteren naar de andere(n)
  • Actieve deelname aan de communicatie
  • Intentie om samen tot een oplossing te komen

Oplossingen voor conflicten die tot stand komen via bemiddeling zijn vaak duurzame oplossingen omdat  ze niet zijn opgelegd, maar uitgedacht door de conflictpartijen zelf!

Apparel

ABC van het gemeentelijk onderwijs

een onmisbaar instrument voor iedereen die mee wil bouwen aan kwalitatief gemeentelijk onderwijs

Eerstvolgende nascholingen

    Blijf op de hoogte

    e-zine voor stedelijk en gemeentelijk onderwijs