Een beleidsplan DKO opstellen

Beleidsplan voor je academie

De verplichting om met een beleidsplan te werken, staat in het decreet rechtspositie voor personeelsleden van het gesubsidieerd onderwijs:​’Het schoolbestuur bepaalt na vakbondsonderhandelingen op basis van het beleidsplan welke vacante betrekkingen het vacant verklaart.’

Daarnaast wordt van een academieteam verwacht om aan kwaliteitsontwikkeling te doen. Hoe je dat doet, heeft geen belang. 

• Het moet aantoonbaar zijn.
• Het moet voelbaar zijn. 
• Er moet betrokkenheid zijn van de verschillende actoren.

→ Uiteindelijke doel: kwaliteitscultuur in jouw academie

Inhoud, goedkeuring en update

Zie het beleidsplan niet alleen als een extra​‘verplicht document’, maar gebruik het vooral als een nuttig instrument om in samenspraak met je schoolbestuur beleidsmatige speerpunten te formuleren en om je beleid zichtbaar te maken. Bekijk hiervoor eventueel de thema’s uit het meerjarenplan van jouw gemeente) om een zo goed mogelijke aansluiting te vinden. 

Het beleidsplan beschrijft de grote en brede beleidsmatige doelstellingen (strategische en operationele) waar je specifiek op wil inzetten vanuit de (wijzigende) regelgeving, het OK-kader, data uit bevragingen, evaluaties, doorlichtingen, veranderende context, je (bijgestuurd) artistiek pedagogisch project, enz. Zeker doelstellingen die financiële middelen vergen, kan je best opnemen in je beleidsplan. 

Het is aan te raden om een jaarlijkse update en rapportering aan de gemeenteraad te doen. Het moment in het jaar is vrij te kiezen, maar je kan bv. kijken naar de periode van de begrotingswijzigingen. Bespreek met je schoolbestuur of je het beleidsplan in schooljaren opmaakt of in kalenderjaren.

Het beleidsplan wordt door de gemeenteraad goedgekeurd na vakbondsonderhandeling. Een vakbondsakkoord is echter niet nodig.

Wat is een beleidsplan niet?

Het beleidsplan wordt gevraagd in het kader van de personeelsregelgeving, maar het moet geen doelstellingen over personeel en de vacantverklaring an sich bevatten. Het is op basis van (acties uit) het beleidsplan dat je uren al dan niet vacant verklaart. Criteria voor het al dan niet vacant verklaren moet je dus niet opnemen in het beleidsplan.

Doelstellingen kiezen en formuleren

Een goed startpunt is je artistiek-pedagogisch project (APP). Dat is sowieso al goedgekeurd door je schoolbestuur. Vanuit je APP kijk je naar de speerpunten en formuleer je strategische doelstellingen voor de punten waarop je eerst wil inzetten. 

Je kan naar het meerjarenplan van de gemeente kijken en hierop je doelstellingen afstemmen.

Gebruik ook elementen uit (gewijzigde) regelgeving, of accenten die je wil leggen vanuit het OK-kader of werkpunten uit doorlichtingen. Houd rekening met de noden van het socio-culturele weefsel waarvan jouw academie een onderdeel is. Zaken die gecapteerd worden via het inspraakbeleid over de afstemming van het opleidingsaanbod en de werking van de academie op de lokale culturele omgeving (amateurkunsten) zijn ook aanknopingspunten.

Wanneer je eraan denkt om je beleidsplan in te roepen om al dan niet vacant te verklaren, denk er dan aan bij het formuleren van doelstellingen dat ze concreet, maar voldoende breed zijn, zodat je op een gefundeerde manier kan aantonen dat het niet-vacant verklaren te verantwoorden is. (Volg ook alle regels over de verplicht vacant te verklaren uren! OVSG | Vacantverklaring in het deeltijds kunstonderwijs)

Goed geolied raderwerk

Een doordacht geïntegreerd onderwijskundig beleid is als een goed geolied raderwerk. Laat de tandwielen (APP, aanbod & curriculum, leerlingenbegeleiding, teamleden, professionalisering) samenwerken om leren en ontwikkelen van leerlingen én team te stimuleren. 

Start met enkele doelen, selecteer en prioriteer. Laat je niet verleiden om alle speerpunten of beleidsitems tegelijk aan te pakken! Hou ze bij de start concreet en breed, en vermeld of ze uit het bestaande budget komen, of juist nieuw budget nodig hebben.

Voorbeelden van beleidsitems en doelen

Hieronder vind je voorbeelden van strategische doelen (SD) en operationele doelen (OD). Maar belangrijk is vooral dat je prioriteert op maat van jouw academie. 

Tips om doelstellingen te kiezen

• Werk participatief bij het formuleren van de doelstellingen en acties. Betrek je personeelsteam en/​of je academieraad. Zij hebben misschien doelstellingen of acties die relevant kunnen zijn om mee te nemen in het beleid.
• Bekijk of je acties opneemt in je beleidsplan of een ander planningsdocument.
• Gebruik ook andere bronnen zoals verslagen van doorlichtingen, analyse van data, bevragingen, omgevingsanalyse, …

Voorbeelden

SD De academie werkt aan strategisch- en organisatorisch beleid 

• OD: De academie onderzoekt haar context en input 
• OD: De academie werkt een gedragen visie uit en vertaalt deze naar een Artistiek Pedagogisch Project
• OD: De academie plant de uitrol van haar beleid 
• OD: De academie heeft een heldere, voedende overlegstructuur en -planning waar participatie, professionalisering en evaluatie van de academiewerking een vaste plek hebben
• OD: De academie zorgt voor verrijkende, duurzame samenwerkingen met externen
• OD: De academie communiceert transparant, laagdrempelig en frequent met leerlingen en ouders
• OD: De academie zorgt voor een transparante en frequente manier van communiceren met teamleden
• …

SD De academie versterkt haar onderwijsleerpraktijk 

• OD: De academie verdiept zich in het leerplan, maakt het leerplan schooleigen en vertaalt dit naar de atelierpraktijk.
• OD: De academie heeft een visie op feedback, leerlingenevaluatie, rapportering en certificering.
• OD: De academie maakt afspraken die bijdragen tot het efficiënt inzetten van de lestijd.
• …

SD De academie versterkt haar beleid op leerlingenbegeleiding 

• OD: De academie geeft de leerlingenbegeleiding vorm (= visie ontwikkeling).
• OD: De academie versterkt leraren inzake leerlingenbegeleiding.
• OD: De academie heeft duidelijke afspraken m.b.t. de beeldvorming van de leerling. 
• …

SD De academie ontwikkelt een ICT-beleid

• OD: De academie maakt een planning voor onderhoud, leasing en vernieuwing van hardware (iPads, digitale borden, softwarelicenties). 
• OD: De academie evalueert duurzaamheid en kostenefficiëntie en stuurt bij waar nodig. 
• OD: De academie formuleert een duidelijke visie op hoe ICT bijdraagt aan artistieke en pedagogische kwaliteit.
• OD: De academie waarborgt dat alle medewerkers toegang hebben tot noodzakelijke digitale middelen.
• OD: De academie neemt maatregelen tegen digitale uitsluiting (bv. uitleendienst, ondersteuning bij hardware/​software).
• OD: De academie zorgt voor structureel opleiden van leraren in digitale didactiek, mediawijsheid en verantwoord gebruik van AI.
• OD: De academie implementeert van een beleid rond GDPR, cyberveiligheid en verantwoord databeheer.
• OD: De academie zorgt voor het uitvoeren van DPIA (Data Protection Impact Assessment) bij nieuwe digitale toepassingen.
• OD: De academie zet ICT in als meerwaarde in kunsteducatie (bv. digitale beeldvorming, muzieksoftware, online portfolio’s).
• OD: De academie ontwikkelt richtlijnen voor blended learning en digitaal klasmanagement (bv. lessen ALC, Kunst & cultuur…)
• OD: De academie stimuleert experimenten met nieuwe technologieën (bv. VR, AI) in een gecontroleerde context.
• OD: De academie creëert een cultuur waarin ICT-innovatie gedeeld en geborgd wordt.
• …

SD De academie ontwikkelt een strategisch en gedragen professionaliseringsbeleid (hefboom)

• OD Behoeftestudie en data-gedreven keuzes. De academie brengt jaarlijks de professionaliseringsnoden in kaart op basis van: leerplanrealisatie, feedbackpraktijken, leerlingbegeleiding, doorlichtings-/zelfevaluatiegegevens en input van teamleden.
• OD Professionalisering koppelen aan beleidsprioriteiten. De academie vertaalt de beleidsdoelen naar een meerjarig professionaliseringsplan met prioriteiten, timing, middelen en verwachte impact op de praktijk.
• OD Interne expertise benutten en versterken (leren in/​van de praktijk). De academie organiseert structureel kennisdeling (leergemeenschappen, atelierbezoeken, co-teaching, interne workshops) en benut expertise van teamleden.
• OD Van vorming naar transfer: toepassing in de atelierpraktijk. De academie maakt afspraken over transfer: professionaliseringsacties worden opgevolgd in de praktijk en leiden tot gedeeld materiaal, afspraken of werkwijzen.
• OD Professionele dialoog en feedbackcultuur bij teamleden. De academie ontwikkelt een cultuur van collegiale consultatie (intervisie, peer feedback, lesobservaties met focus op groei, reflectieverslagen).
• OD aanvangsbegeleiding & rolgerichte professionalisering. Nieuwe teamleden krijgen een onthaal- en begeleidingslijn (APP, leerplan, evaluatieafspraken, leerlingenbegeleiding, administratie) en rolgerichte ondersteuning (bv. trajectcoach, graadcoördinator).
• OD Evalueren van professionalisering (impact, niet alleen deelname). De academie volgt niet enkel deelname op, maar ook impact: wat veranderde er in opdrachten, feedback, evaluatie, atelierorganisatie of leerlingbegeleiding?
• …

Bijlage bij gemeenteraadsbesluit

Het is eenvoudigst om je beleidsplan op te maken in een afzonderlijk document en niet als artikels in een gemeenteraadsbesluit. In deze bijlage kan je dan over de jaren heen werken, updates meegeven, gerealiseerde doelen aanduiden, …

Bespreek ook de opmaak van dit besluit met je schoolbestuur. De vormvereisten kunnen lokaal heel sterk verschillen.

Deeltijds kunstonderwijs is decretaal geregeld onderwijs mét decretale doelstellingen, een lokaal artistiek-pedagogisch project en een kwaliteitskader. Dat maak je zichtbaar in het gemeenteraadsbesluit.

Voorbeeld gemeenteraadsbesluit

Van beleid naar actieplan

In het actieplan vertaal je je beleid naar de dagelijkse werking.

Hierin formuleer je acties waaraan (en hoe) je op korte, middellange en lange termijn wil werken, je omschrijft de verwachte uitkomst en hoe je zal toetsen of deze acties gerealiseerd zijn, eventueel in welke mate … Sommigen noemen dit een actieplan, kwaliteitsactieplan, schoolwerkplan, met onderliggende actiefiches (bv. per strategisch doel).

Dit document is niet verplicht, maar de onderwijsinspectie verwacht van een academie dat er aan kwaliteitsontwikkeling gedaan wordt. 

Het kan een dynamische en centrale schakel vormen in je kwaliteitsbeleid. Het zorgt voor de samenhang van je acties over alle beleidsdomeinen heen. Je capteert mogelijke acties door je partners te raadplegen, je gebruikt beschikbare data doelmatig, je gaat op zoek naar opportuniteiten. En deze acties leg je vast in jouw document.