Wat is kwaliteitsvol kleuteronderwijs? OVSG baseert zich op deze uitgangspunten.
Verschillen bij de start van de schoolloopbaan hangen in belangrijke mate samen met verschillen in schoolse vaardigheden en prestaties op latere leeftijd (McClelland et al., 2006). Daarom is het realiseren van een gemeenschappelijke kennisbasis via een kennisrijk curriculum en het aanbieden van passende leerbegeleiding noodzakelijk. Kennis maakt het mogelijk om samen te leven, samen te werken en constructief te communiceren in een diverse samenleving (Bootsma & Naaijkens; 2023).
Door kwaliteitsvol kleuteronderwijs aan te bieden, kan elke kleuter:
Kwaliteitsvol kleuteronderwijs leidt tot een totale persoonlijkheidsontwikkeling waarbij welzijn, leren en zorg belangrijke elementen zijn die elkaar versterken. ‘Educare’ verbindt leren en zorg met elkaar (Dierickx & Koelman, 2025): zorgactiviteiten worden waardevolle pedagogische leermomenten waarbij er gewerkt wordt aan cognitieve, sociale, motorische en persoonsontwikkeling in functie van het realiseren van onderwijsdoelen. Er wordt gestreefd naar een evenwichtige ontwikkeling in verschillende ontwikkelingsgebieden die voortdurend met elkaar interageren (Taelman et al., 2024).
Naast aandacht voor leren en zorg, is het bevorderen van welzijn een belangrijke opdracht. Welzijn verwijst zowel naar gevoelens van geluk, plezier, samenhorigheid en betrokkenheid (Moser et al.,2017), als naar de ervaring lid te zijn van een groep en burger van een samenleving (Taelman et al., 2024).
Kennis, ervaringen, vaardigheden en attitudes die kleuters thuis en op school verwerven vergroten de ervarings- en kennisbasis die leiden tot duurzaam leren. Met krachtige leeromgevingen wordt de kennis van de wereld vergroot en verdiept. Ervaringen binnen een betekenisvolle context leiden tot duurzaam leren. Hoe meer ervaringen verbonden zijn met kennis en taal, hoe meer informatie wordt opgeslagen in het brein en hoe gemakkelijker nieuwe kennis wordt opgehaald (Smits & Van Koeven, 2020). Nederlands is de verbindings- en onderwijstaal op school. Om deze onderwijstaal vlot te verwerven is, naast een goede basis in de thuistaal, een kwalitatief en kwantitatief sterk aanbod van Nederlands belangrijk (Geudens et al, 2021). De leraar biedt een rijk taalaanbod, taalruimte, taalfeedback en taalsteun in een evenwichtige mix van begeleid en zelfstandig spel en expliciete instructie. De leraar heeft aandacht voor een positieve waardering van de thuistaal en is een onderdeel van een rijke talige leeromgeving.
Kleuters ontwikkelen cognitieve, executieve en metacognitieve vaardigheden en strategieën zodat zij zelfregulerende, autonome en verantwoorde personen worden (Van Doorn & Van Loo, 2013). Door doelgericht kennisrijke thema’s aan te bieden, waarbij kleuters leervragen stellen, op onderzoek uitgaan, keuzes maken en scenario’s bedenken, vergroot het functioneel leren, de intrinsieke taakgerichtheid en de zelfregulatie bij de kleuter. De kleuter krijgt kansen om initiatief te nemen, problemen op te lossen en ideeën uit te proberen binnen een rijke en afgebakende klasorganisatie. Dit stimuleert de ondernemerszin en de creativiteit (Melhuish et al, 2015). Als kleuters feedback en positieve leerervaringen krijgen, ontwikkelen ze een gevoel van competentie en eigenwaarde. Dit draagt bij tot veerkracht en motivatie in hun verdere schoolloopbaan (UNICEF, 2024).
25 februari 2026