Versterk onderwijskwaliteit met je team dankzij de rOK-tool

De reflectietool onderwijskwaliteit (afgekort als rOK-tool) geeft beleidsteams basis-, secundair, en deeltijds kunstonderwijs een breed zicht op de onderwijskwaliteit vanuit het perspectief van alle teamleden.

Iedereen in het team vult een vragenlijst in, gebaseerd op het referentiekader voor onderwijskwaliteit (OK-kader) en afgestemd op het onderwijsniveau. De vragen zijn divers: van het behalen van onderwijsdoelen en het welzijn van leerlingen tot het financieel en materieel beleid.

De rOK-tool helpt beleidsteams om sterktes, werkpunten, blinde vlekken en de eensgezindheid binnen het team in kaart te brengen. Bovendien wordt ook gepeild naar actiebereidheid. Door nauw aan te sluiten bij het OK-kader, vormt de tool tegelijkertijd een aanleiding om het team meer vertrouwd te maken met het OK-kader en daarover in gesprek te gaan.

Krachtige inzichten via rijk dashboard

De resultaten worden gepresenteerd in een dashboard met indicatoren en grafieken. De tool kan op maat worden ingericht, met de mogelijkheid om resultaten van verschillende zelfgekozen deelgroepen te vergelijken. Op die manier biedt de tool een krachtig uitgangspunt om het kwaliteitsbeleid op school of in de academie op een geïnformeerde manier vorm te geven.

Tijd maken voor kwaliteit

Kwaliteitsontwikkeling vraagt engagement. Daarvoor ondersteunt OVSG scholen en academies die met de rOK-tool aan de slag gaan via een begeleidingstraject. Zowel het invullen van de vragenlijst als het analyseren van de resultaten vragen actieve betrokkenheid van beleidsteam én schoolteam.

Gemotiveerd deelnemen is dus essentieel. Alvorens je effectief kan deelnemen, ga je in gesprek met een OVSG-begeleider om na te gaan of het afnemen van de rOK-tool op dit moment de geschikte stap is om te zetten in het kwaliteitszorgproces. Zodra de teamleden gezamenlijk besluiten om in het traject te stappen, vindt de intake plaats om de tool en het traject op maat van de school of academie vorm te geven.

Samen met een pedagogisch begeleider en aan de hand van een (video-)handleiding bereidt het team zich voor om de bevraging in te vullen. Vervolgens geeft het team in overleg betekenis aan de resultaten vanuit de specifieke school- of academiecontext.

Proefproject om kwaliteit te garanderen

De ontwikkeling van de rOK-tool en het traject gebeurde niet overhaast. In 2023-2024 werd de tool getest in acht (buitengewone) scholen uit het basis-, secundair en deeltijds kunstonderwijs. Het doel: de tool optimaal afstemmen op de praktijk en zicht krijgen op de begeleidingsnoden. Op basis van het proefproject werden de vragen verfijnd, het dashboard verbeterd en het begeleidingstraject uitgewerkt. Een van de deelnemende scholen was de OKAN-afdeling van het Brusselse Hoofdstedelijk Instituut Anneessens-Funck.

‘Beleid en team groeien naar elkaar’

Jasmina Gyselinck is coördinator bij OKAN Anneessens-Funck, een team van 45 leerkrachten. Zij coördineerde het proefproject op haar school. De school blijft de rOK-tool verder gebruiken.

Met welke verwachtingen nam je deel aan het proefproject?

“Op het moment dat we het voorstel kregen om in het traject te stappen, waren we als school zoekend naar hoe we OK-kader en de specifieke taal die daarin gebruikt wordt, meer konden doen leven op onze school. Bovendien hoopten we dat de tool ons zou helpen bij de opmaak van het beleidsplan. Het leek ons dan ook het uitgelezen moment om met de tool aan de slag te gaan.”

Werd aan die verwachtingen voldaan?

“Absoluut. In onze vakgroepwerking bepalen we jaarlijks een focus vanuit het OK-kader. De resultaten van de rOK-tool stelden ons in staat om het perspectief van ons team daarin mee te nemen en dit af te toetsen aan al bestaande beleidsplannen. Zo groeien beleid en team meer naar elkaar.”

Hoe verliep het invullen van de bevraging?

“Dat was niet altijd eenvoudig. De termen waren soms lastig te interpreteren. Daarom lieten we het team de vragenlijst samen invullen in één ruimte. Dat werd meteen een oefening in samen betekenis geven.”

Wat deden jullie met de resultaten?

“Dit schooljaar staat de deelrubriek ​‘begeleiding’ centraal in onze werking. We zoomden dan ook in op die resultaten in het dashboard. Focus is nodig, want je krijgt veel resultaten voorgeschoteld en je kunt onmogelijk meteen met alles aan de slag te gaan. We gingen na of de resultaten van het team overeenkwamen met de acties in ons beleidsplan. De OKAN-doelgroep varieert jaarlijks, het was mooi om te zien dat de urgentie die leefde onder de teamleden op het vlak van ​‘begeleiding’ duidelijk naar voren kwam in het dashboard. Volgend jaar gaan we aan de slag met de deelrubriek ​‘opvolging’. Ook voor de toekomst bieden de resultaten een sterke basis en inspiratie om als beleidsteam op terug te vallen.”

Hoe heb je de begeleiding bij het traject ervaren?

“Begeleiding bij elke processtap was noodzakelijk. De rOK-tool genereert een stevige output. Het was een meerwaarde om samen met een begeleider van OVSG te kijken hoe je kunt filteren en zoeken in de resultaten. Ook bij het interpreteren van en betekenis geven aan de resultaten was de begeleiding zeer welkom.“

Voor wie is de rOK-tool interessant?

“Voor elke school die haar beleid wil vormgeven vanuit het OK-kader en de stem van het team daarin wil laten doorwegen.”