Rust als kompas voor inspiratieschool

GBS Het Kompas is een school met een sterke structuur. Dat merk je in de klas, maar ook in het team. Duidelijke afspraken, vaste routines en rust vormen de basis. Tijdens een doorlichting in 2023 viel die aanpak op. De inspectie sprak zich positief uit over de werking van de school.

“Toen ik in 2017 directeur werd, hadden veel mensen het gevoel dat we al jaren stilstonden”, vertelt Winny. ​“Ik ben toen begonnen met iedereen te vragen wat volgens hen prioriteit had. Op basis daarvan maakten we een plan. Dat blijft vandaag de basis, we sturen het bij tijdens personeelsvergaderingen.” 

Niet alles tegelijk 

De school kiest bewust voor een geleidelijke aanpak. ​“Niet alles in één keer. We willen stap voor stap werken, zonder ons te vergalopperen.” Dat leerde de school de voorbije jaren bij het uitzetten van enkele verandertrajecten. Zo volgde het team prioritaire nascholingen bij de Arteveldehogeschool en de Universiteit Antwerpen en werd het talenbeleid uitgebouwd. 

Die manier van werken past ook bij de invoering van de nieuwe minimumdoelen. GBS Het Kompas stelde zich bewust kandidaat om inspiratieschool te worden. ​“Iedereen staat voor dezelfde uitdaging. Dit is een mooie kans om onze werking verder te verbeteren en de extra middelen en ondersteuning ten volle te benutten.” 

Maar Winny wil vermijden dat het team overspoeld raakt. ​“We springen niet op alles. We willen de veranderingen realistisch in het team brengen.” De eerste opdracht is daarom helder krijgen wat de nieuwe minimumdoelen precies betekenen voor de dagelijkse praktijk. ​“Elke leraar moet voor zijn of haar leerjaar uitzoeken wat verandert. Wat is nieuw? Wat blijft hetzelfde? Dat moeten we eerst goed in kaart brengen.” 

Betrokken bestuur

Kennisrijk onderwijs en hoge verwachtingen zijn vandaag belangrijke pijlers van de school. Die keuzes kwamen er niet toevallig. Vorig jaar nam Het Kompas de eigen missie en visie opnieuw onder de loep. Ook het bestuur was daarbij betrokken. 

“We hebben samen gebrainstormd en woorden opgeschreven die we belangrijk vonden. Daarna hebben we samen keuzes gemaakt. Daardoor is onze visie echt gedragen: ze komt voort uit een gesprek tussen het team en het bestuur.” De school maakt die visie ook duidelijk aan ouders die voor Het Kompas kiezen. 

Die betrokkenheid van het lokale bestuur is volgens Winny een belangrijke troef. De school kan rekenen op een sterke gemeentelijke dienstverlening, met onder meer een dienst onderwijs, een preventieadviseur, een poetsdienst, een dienst gebouwen en een IT-dienst. ​“Als ik dat vergelijk met andere gemeenten, mogen we absoluut van geluk spreken. Andere directies moeten vaak een heleboel taken op zich nemen, terwijl ik mij geen zorgen over hoef te maken.” 

Samen veranderen

Een verandering lukt pas als het team mee is. Ook daar kiest Het Kompas voor betrokkenheid en realiteitszin. Het helpt dat Winny de school door en door kent. Ze begon er ooit als stagiair en groeide door tot directeur. ​“Ik sta tussen mijn collega’s. Dat maakt een verschil.” 

Weerstand hoeft daarbij niet meteen een probleem te zijn. ​“Als er weerstand is, gaat het meestal om een minderheid die wat tijd nodig heeft om te wennen aan iets nieuws. Die tijd moet je geven.” Soms is het zelfs de directeur die op de rem gaat staan. ​“Ik heb geluk met een team dat vooruit wil. Vaak willen ze sneller gaan en is het mijn taak om wat te temporiseren.” 

Voor de implementatie van de minimumdoelen krijgt elke leerkracht tijd om thema’s uit te werken en zich voor te bereiden. De minimumdoelen worden ook een vast onderwerp op de personeelsvergaderingen. Zo wil de school een verticale lijn uitbouwen van het kleuteronderwijs tot en met het zesde leerjaar. 

Inspireren én zelf leren 

Als inspiratieschool zal Het Kompas niet alleen zelf groeien, maar ook ervaringen delen met andere scholen. Hoe die rol er precies zal uitzien, zal de praktijk uitwijzen. ​“We kennen het systeem wel van eerdere nascholingen, waarbij andere scholen bij ons op bezoek kwamen. Ik vermoed dat het iets gelijkaardigs zal worden.” 

De school staat alvast open voor samenwerking. Zo is er contact met Odisee Hogeschool in Sint-Niklaas, waar de school al jaren mee samenwerkt voor stageplaatsen. Deze hogeschool diende een project in bij Leerpunt voor het versterken van brede basiszorg en verhoogde zorg. ​“Deze expertise kunnen we tijdens het traject goed gebruiken om de leerlingenbegeleiding bij te schaven. Ik heb veel ideeën. Zodra het traject op toerental komt, krijgen we daar uiteraard ook begeleiding voor.” 

Tegelijk kan Het Kompas zeker nog leren van andere scholen. Vooral voor wiskunde ziet Winny groeikansen. Ook de brede basiszorg kan volgens haar scherper. ​“Hoge verwachtingen blijven een eeuwige uitdaging. We willen ook onze minder sterke leerlingen voldoende spreekkansen geven.” 

En er is nog een andere ambitie: meer tijd voor pedagogie tijdens personeelsvergaderingen. ​“We steken soms te veel tijd in praktische zaken, zoals de organisatie van het schoolfeest. Al een pak minder dan vroeger, maar het kan nog beter. Ook daar kan routine ons helpen om tijd vrij te maken voor wat echt belangrijk is.” 

Rust als kompas 

Wanneer is het traject geslaagd? Het antwoord is opvallend concreet. ​“Ik wil dat iedereen weet wat er in elke klas van hem of haar verwacht wordt en dat iedereen voldoende materiaal heeft om goede lessen te geven.” 

Voor andere directeurs die zich afvragen waar ze moeten beginnen, heeft Winny een eenvoudige boodschap: ​“Creëer rust en doe het stap voor stap. Bouw een duidelijke visie op waar je zelf achterstaat en laat je omringen door leerkrachten die je helpen. Gebruik elk talent in je team: de ene is sterk in taal, de andere in wiskunde. En vooral: geen paniek. Je moet prioriteiten stellen. Want als alles belangrijk is, is niets nog belangrijk.”