In de Antwerpse Verpleegschool volgen cursisten de graduaatsopleiding basisverpleegkunde. Zij krijgen er een troef bij: leren en oefenen in een unieke, high tech omgeving met een simulatieruimte en een hoogtechnologische pop.
Piloten leren hun vak in een vluchtsimulator. Waarom zou dat niet kunnen in de zorg? Artsen in opleiding en studenten hoger onderwijs maken al langer gebruik van simulatieleren. In het nieuwe Zorglab kunnen nu ook leerlingen uit graduaatsopleidingen en secundair onderwijs op die manier oefenen.
De Verpleegschool besteedt sowieso veel aandacht aan de link met de praktijk in de driejarige graduaatsopleiding, o.a. via stages in ziekenhuizen en woonzorgcentra. De opleiding telt zo’n tweehonderd cursisten, zowel jongeren die rechtstreeks uit het secundair komen als zij-instromers.
Simulatieleren voegt daar een extra leeromgeving aan toe. Realistische praktijksituaties worden nagebootst, zodat de cursisten technieken, communicatie en samenwerking kunnen oefenen zonder dat een patiënt daar de gevolgen van ondervindt.
“In onze school lopen praktijk en theorie vanaf dag één samen. We willen onze cursisten voorbereiden op de realiteit in een veilige setting. Simulatietechnologie en realistische leeromgevingen maken het onderwijs echt krachtiger. In het Zorglab bouwen onze leerlingen vertrouwen op en dat nemen ze mee naar de werkplek”, zegt directeur Anja Schaaf.
Een van de ruimtes is een volledig ingerichte patiëntenkamer met daarin Leon, een levensechte hoogtechnologische pop. Hij ademt, knippert met zijn ogen en heeft een hartslag. De leraren kunnen verschillende ziektebeelden programmeren in Leon: van een allergische reactie tot een klaplong.
Twee verpleegkundigen in opleiding staan aan zijn bed en verzorgen hem. In een controlekamer daarnaast kan een begeleider de situatie aanpassen. Plots ontwikkelt Leon nieuwe symptomen en moeten de cursisten reageren. Wat merken ze op? Welke handelingen zijn nodig? Hoe communiceren ze met elkaar en met de patiënt?
Camera’s boven het bed registreren de oefening. De beelden worden live gestreamd naar een klaslokaal, waar medecursisten de behandeling volgen. Zij kunnen observaties en feedback noteren, die ze later samen bespreken.
Wat ging goed? Waar kon het beter? Welke keuzes maakten de cursisten? En hoe reageerden ze op de veranderende toestand van Leon? Zo wordt een praktijksituatie niet alleen geoefend, maar ook samen geanalyseerd. Toekomstige verpleegkundigen krijgen de kans om hun handelen te bekijken, feedback te ontvangen en opnieuw na te denken over hun keuzes.
Daarnaast werken de cursisten ook met VR-brillen om het menselijk lichaam in 3D te verkennen. Indrukwekkend is de immersieve ruimte waar op de muren realistische omgevingen geprojecteerd worden. Dat kan een kamer in een woonzorgcentrum zijn, een huisartspraktijk of een publieke plek. Stel: iemand verliest het bewustzijn in de inkomhal van Antwerpen Centraal. Wat doe je als verpleegkundige? Hoe beoordeel je de situatie en welke stappen zet je? Ook hier wordt op een veilige manier geoefend wat in de realiteit kan gebeuren.
Het Zorglab kwam tot stand met de steun van Interreg en de provincie Antwerpen. Het is gevestigd naast de Verpleegschool maar het staat open voor verschillende doelgroepen. Ook leerlingen uit zorgopleidingen in het secundair onderwijs kunnen er terecht. Daarnaast kunnen zorgprofessionals de infrastructuur gebruiken voor bijscholing.