Problemen met inloggen?
Stuur een mailtje naar communicatie@ovsg.be
(Vermeld duidelijk over welk platform het gaat.)

 

De eindtermendiscussie: laat het gaan over inhoud en kwaliteit …

donderdag 31 augustus 2017

De start van het schooljaar wordt overheerst door het debat over de vernieuwing van de eindtermen: wat moeten de leerlingen minimaal kennen en kunnen op het einde van een studietraject? Dit debat wordt gevoerd in het parlement. Het parlement heeft de voorbije jaren een brede maatschappelijke bevraging georganiseerd als voorbereiding op de vraag van de regering om de eindtermen te optimaliseren, te actualiseren en te reduceren.

Het gaat om een principiële vraag. Wat moet het parlement via de eindtermen vastleggen? Moeten die eindtermen eerder algemeen zijn of gedetailleerd oplijsten wat moet worden verworven? Hoe worden ze geformuleerd? En in welke mate vormen ze de toetssteen voor de kwaliteit van het onderwijs voor de individuele leerling of een populatie van leerlingen?

Dat de overheid, die instaat voor de financiering van het onderwijs, bepaalt wat de maatschappij van het onderwijs verwacht, staat buiten kijf. We stellen ook niet in vraag dat de eindtermen zichtbaar worden opgenomen in de leerplannen die ook OVSG als vertegenwoordiger van de schoolbesturen ontwikkelt. Waar we wel beducht voor zijn is dat de school en de leerkracht nog voldoende ruimte behouden om invulling te geven aan het curriculum dat ze vanuit hun pedagogisch project aanbieden aan hun leerlingen.

Als het vastleggen van de eindtermen zou betekenen dat het parlement uitvoerig en gedetailleerd kennis, vaardigheden en attitudes vastlegt, zodat er nog weinig ruimte blijft om als school zelf keuzes te maken, dan neigt dat naar het inperken van de onderwijsvrijheid zoals we die vandaag hebben vastgelegd in onze decreten en reglementering.

Van eindterm naar leerplan

Op dit moment zijn eindtermen minimumvereisten van wat een leerling of een leerlingenpopulatie moet bereiken. Deze eindtermen zijn ondertussen al twee decennia oud en kunnen een opsmukbeurt gebruiken. Daarover is iedereen het eens.

Het komt aan de schoolbesturen toe om via leerplannen scholen en leerkrachten te ondersteunen om op een pedagogisch-didactisch verantwoorde manier de eindtermen te bereiken. In de realiteit doen ze daarvoor een beroep op de onderwijskoepels. De eindtermen vormen dan ook een belangrijk instrument in de kwaliteitszorg; scholen moeten erover waken dat hun leerlingen de eindtermen bereiken. De pedagogische begeleiding ondersteunt de scholen om het leerplan te realiseren en helpt leraren bij het onderwijsproces in de klassen. Leerplannen bevatten de manier waarop de leerstof wordt aangebracht, ze zetten de leerlijnen uit die aangeven wanneer welk deel van de leerstof wordt aangereikt. Deze leerplannen worden goedgekeurd door de onderwijsinspectie, nadat die heeft onderzocht of een ingediend leerplan het toelaat om de eindtermen te behalen.

OVSG heeft leerplannen ontwikkeld voor het basisonderwijs, het secundair onderwijs en het deeltijds kunstonderwijs. Voor het volwassenenonderwijs deden we dat samen met de andere onderwijskoepels. We ontwikkelen onze leerplannen in samenwerking met leerkrachten van het vakgebied of het onderwijsniveau. Daardoor staan ze dicht bij de klaspraktijk. Onze pedagogische begeleiding coördineert het proces en draagt zorgt voor de vakoverschrijdende aspecten van het leerplan.

In het basisonderwijs ontwikkelden we daarenboven op basis van de eindtermen en de OVSG-leerplannen een OVSG-toets, een instrument waarmee de school kan kijken in hoeverre ze eindtermen en leerplandoelen bereikt. Die manier van werken heeft  er mee toe geleid dat de onderwijskwaliteit in onze scholen de afgelopen decennia op peil is gebleven.

Aan de basis van de schoolwerking ligt het pedagogisch project. Heel onze werking gaat uit van respect voor het lokale pedagogisch project dat in het officieel stedelijk en gemeentelijk onderwijs neutraal is en open staat voor iedereen.

Zijn er dan geen verbeterpunten?

De eindtermen zullen worden aangepakt. Nadat deze oefening is gebeurd, zullen we ook onze leerplannen tegen het daglicht houden. Moeten we het concept actualiseren? Werken we met leerplannen per studiedomein zoals in het basisonderwijs of per graad zoals in het DKO? Of blijven we bij leerplannen per vak zoals in het secundair onderwijs? Werken we met open leerplannen en wat doen we met pedagogische suggesties? In elk geval moeten de leerplannen voldoende ruimte laten aan de leerkrachten om op een creatieve manier gedifferentieerd onderwijs te bieden.

Zonder een brede consensus komen we niet uit deze discussie. Geef elke speler de plaats die hem toekomt: de maatschappij, de politiek, de ambtenaren, de leerplanmakers, de scholen, de leraren en  vergeten we ook de leerboekenmakers niet. Laten we vooral waarmaken wat we beloofd hebben: de eindtermen optimaliseren, actualiseren en reduceren. Dat moeten we doen in het belang van ons onderwijs. Daar zal elke leerling finaal beter van worden.  

Patriek Delbaere, algemeen directeur OVSG

Eerstvolgende nascholingen

    Blijf op de hoogte

    e-zine voor stedelijk en gemeentelijk onderwijs